Communicatie op de werkvloer verbeteren:
waar begin je?
“We moeten beter communiceren”
Het is misschien wel het meest gegeven advies binnen bedrijven, en tegelijk het minst bruikbare. Want wat betekent dat eigenlijk, beter communiceren? Moet er meer worden overlegd? Minder? Directer? Voorzichtiger? Zonder duidelijk beeld van wat er nu misgaat, is dit advies vooral een goedbedoelde open deur.
Communicatie gaat zelden over woorden alleen
Wat vaak achter een “communicatieprobleem” schuilgaat, is iets anders: onduidelijkheid over wie waarover mag beslissen, onuitgesproken verwachtingen, of simpelweg te weinig veiligheid om iets lastigs hardop te zeggen.
De woorden die wél gezegd worden, zijn dan slechts het topje van wat er speelt.
Misschien is dat wel waarom zoveel communicatietrainingen weinig blijvend effect hebben. Ze werken aan de woorden, terwijl het probleem meestal helemaal niet bij de woorden zit
Wat een wolvenroedel ons hierover kan leren
Binnen een roedel wordt weinig letterlijk “gezegd,” en toch weet iedere wolf feilloos waar hij aan toe is. Dat komt doordat communicatie daar nooit alleen over signalen gaat — het gaat over houding, aanwezigheid en de ruimte die er is om iets te laten zien zonder daarop afgestraft te worden.
Op de werkvloer werkt dat niet anders. Misschien communiceren mensen wel voortdurend, alleen niet in woorden: door te zwijgen tijdens een overleg, door een taak stilzwijgend op te pakken, door net iets afstandelijker te reageren dan anders.
Dat is ook communicatie — alleen wordt het zelden zo herkend, en dus ook zelden serieus genomen.
Het verschil tussen zenden en begrijpen
Veel bedrijven investeren in communicatie door te werken aan hoe iets gezegd wordt: duidelijker, korter, met meer structuur. Dat helpt, maar lost niet op waarom iemand iets juist niet zegt. Die vraag — waarom blijft iets onuitgesproken — is vaak belangrijker dan de vraag hoe je het beter verwoordt.
Wij kijken daarom liever eerst naar wat er niet gezegd wordt, voordat we kijken naar hoe er wél gesproken wordt. Dat is een andere volgorde dan de meeste communicatietrainingen aanhouden, maar het is wel de volgorde die het probleem echt raakt.
Waar je wél kunt beginnen
Een concreet startpunt is niet “hoe communiceren we beter,” maar “waar loopt de communicatie nu vast.” Is dat tijdens overleggen, waar niemand als eerste een ongemakkelijk punt aansnijdt? Is dat tussen afdelingen, waar aannames over elkaar de plek innemen van een simpel gesprek?
Door dit concreet te maken, wordt het onderwerp behapbaar in plaats van een vaag, allesomvattend “we moeten beter communiceren.” Een kleine oefening om dit zichtbaar te maken: vraag je team eens wanneer de laatste keer was dat iemand iets niet heeft gezegd, terwijl hij het wel dacht — en wat hem tegenhield. De antwoorden vertellen vaak meer dan welke enquête dan ook.
De rol van de leidinggevende hierin
Ook hier geldt: als leidinggevende ben je zelf onderdeel van het patroon. Als jij zelf nooit hardop twijfelt of een fout toegeeft, is de kans klein dat een medewerker dat wel doet. Communicatie verbeteren begint vaak bij het goede voorbeeld geven, niet bij een nieuwe overlegstructuur.
Net als in een roedel geldt: de toon die bovenaan gezet wordt, is de toon die zich door de hele groep verspreidt.
Dat verschilt per regeling, maar vaak is er meer mogelijk dan ondernemers denken.
Zo zijn er regelmatig subsidiemogelijkheden voor opleidingen en trainingen op het gebied van:
• leiderschap;
• communicatie;
• duurzame inzetbaarheid;
• veiligheid;
• vakinhoudelijke scholing;
• persoonlijke ontwikkeling;
• leren en ontwikkelen op de werkvloer.
Juist daarom loont het om vooraf te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn.
Klein beginnen werkt beter
dan een groot programma
Een kleine, terugkerende gewoonte — bijvoorbeeld altijd een paar minuten ruimte voor vragen aan het eind van een overleg — werkt op termijn beter dan een uitgebreid communicatietraject dat na een paar weken wegzakt. Communicatie verbeter je niet met één training, maar met een gewoonte die je blijft herhalen tot ze vanzelfsprekend wordt.
Hoe zit dat eigenlijk?
Zin in een werkvloer woordenboek?
Wij schreven hem voor je!
“Zo bedoelde ik het niet (en andere kletspraat) “Wat iemand eigenlijk echt probeert te zeggen
De 50 meest gezegde uitspraken op de werkvloer inclusief wat ze echt betekenen, wat er eigenlijk bedoeld wordt en hoe je het anders kunt zeggen of slim kunt reageren!
We hebben hem voor je in onze werkvloerkast gezet. Je kunt hem GRATIS downloaden!
Misschien vind je dit ook interessant:
