Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA): wat moet je regelen?

Geen aandacht voor PSA? Dat kan je duizenden euro’s kosten.
Maar dat is eigenlijk niet het grootste probleem.

“Dat regelen we later wel.”
Het is een zin die we regelmatig horen als het gaat over Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA). Terwijl juist daar vaak de grootste risico’s voor een organisatie liggen.

Werkdruk, stress, pesten, agressie, discriminatie en seksuele intimidatie lijken soms lastig bespreekbaar. Toch ben je als werkgever wettelijk verplicht om hier actief beleid op te voeren.

Niet alleen omdat het moet.
Maar omdat je medewerkers het verdienen.

De Arbeidsinspectie controleert steeds scherper
De Nederlandse Arbeidsinspectie ziet erop toe dat werkgevers voldoen aan de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet). Daarbij wordt ook gekeken naar de manier waarop je organisatie omgaat met psychosociale arbeidsbelasting. Volgens het Arboportaal van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vallen onder Psychosociale Arbeidsbelasting onder andere werkdruk, pesten, agressie, discriminatie en seksuele intimidatie.

Dat betekent onder andere dat:
• PSA-risico’s opgenomen moeten zijn in de RI&E; (RI&E is verplicht wanneer je medewerkers in dienst hebt)
• er een actueel Plan van Aanpak moet zijn;
• je actief beleid voert om werkdruk, stress en ongewenst gedrag te voorkomen;
• medewerkers goede voorlichting en ondersteuning krijgen.

Ontbreekt dit?
Dan kan de Arbeidsinspectie handhaven.

Wat kost dat?
De Nederlandse Arbeidsinspectie kan bij overtredingen van de Arbeidsomstandighedenwet bestuurlijke boetes opleggen. De hoogte hiervan is afhankelijk van de ernst van de overtreding en de omvang van de organisatie. De Nederlandse Arbeidsinspectie werkt met officiële boetenormbedragen.
Afhankelijk van de overtreding en de grootte van je organisatie kunnen deze oplopen van €340 tot €13.500 per overtreding. Bij herhaalde overtredingen of ernstige situaties kunnen de boetes nog verder oplopen.

Daarnaast kan de Arbeidsinspectie:
• een eis tot naleving opleggen;
• een last onder dwangsom opleggen wanneer maatregelen uitblijven;
• in ernstige situaties het werk (gedeeltelijk) stilleggen wanneer de gezondheid van medewerkers direct gevaar loopt.

En daar houdt het niet op.
Wanneer een medewerker bijvoorbeeld door langdurige werkdruk of structureel ongewenst gedrag uitvalt en blijkt dat de werkgever onvoldoende preventieve maatregelen heeft genomen, kan de werkgever ook civielrechtelijk aansprakelijk worden gesteld voor de geleden schade.

Maar laten we eerlijk zijn…
Als de belangrijkste reden om iets aan PSA te doen een mogelijke boete is…
…dan ben je eigenlijk al te laat.

Want achter iedere burn-out, ieder conflict en iedere ziekmelding zit een medewerker die ooit met plezier aan het werk begon.

Investeren in mensen levert veel meer op dan het kost
Een gezonde werkvloer ontstaat niet door een map in de kast of een vinkje achter de RI&E.

Die ontstaat wanneer mensen zich veilig voelen.

Wanneer collega’s elkaar begrijpen.

Wanneer leidinggevenden signalen op tijd herkennen.

Wanneer er ruimte is om problemen bespreekbaar te maken voordat ze uit de hand lopen.

Dat levert veel meer op dan alleen voldoen aan de wet.
• Minder verzuim.
• Minder verloop.
• Minder conflicten.
• Meer werkplezier.
• Betere samenwerking.
• Hogere betrokkenheid.
• En uiteindelijk betere resultaten.

Of zoals wij het liever zeggen:
Investeer niet in PSA omdat de wet het vraagt. Investeer in je mensen, omdat gezonde medewerkers de basis zijn van een gezond bedrijf.